1. FAVÖK neyi ölçmeye çalışır?
Amaç finansman tercihi, vergi ve amortisman politikalarının etkisini kısmen ayırarak çekirdek faaliyet performansına bakmaktır. Bu nedenle aynı sektördeki şirketlerin operasyonel performansını karşılaştırmada kullanışlı olabilir.
2. Basit hesaplama mantığı
Uygulamada faaliyet kârına amortisman ve itfa giderlerinin eklenmesi veya net kârdan faiz, vergi, amortisman ve itfa unsurlarının geri eklenmesiyle hesaplanabilir. Ancak hesaplama standardizasyonu önemlidir; tek seferlik gelir/giderlerin nasıl ele alındığı karşılaştırmayı etkileyebilir.
3. FAVÖK marjı ne anlatır?
FAVÖK / Net Satışlar oranı faaliyet ölçeğinin ne kadar operasyonel kazanç ürettiğini gösterir. Marjın yönü, satış büyümesinden daha değerlidir: satış artarken marj düşüyorsa maliyet veya fiyatlama baskısı olabilir.
4. FAVÖK nakit değildir
Ticari alacakların artması, stok birikmesi veya tedarikçi ödemeleri FAVÖK içinde görünmez. Şirket yüksek FAVÖK üretirken işletme sermayesi nedeniyle negatif nakit akışı yaşayabilir.
5. Yatırım ihtiyacını göstermez
Sermaye yoğun işletmelerde bakım ve yenileme yatırımları ciddi nakit gerektirir. Amortismanı geri eklemek bu ekonomik maliyeti ortadan kaldırmaz. Bu nedenle FAVÖK özellikle yüksek yatırım ihtiyacı olan sektörlerde serbest nakit akışıyla birlikte değerlendirilmelidir.
6. Borç servisini tek başına göstermez
Faiz ve anapara ödemeleri nakit çıkışıdır. FAVÖK/borç gibi oranlar ilk filtre sağlar ancak kredi kararı için vade, faiz maliyeti, işletme sermayesi ve yatırım planı ayrıca incelenmelidir.
7. En doğru kullanım: trend ve köprü analizi
FAVÖK’ün neden arttığını veya düştüğünü fiyat, hacim, ürün karması, maliyet ve verimlilik etkileriyle açıklamak yönetim açısından en değerli kullanımdır.
Uzman gözüyle: FAVÖK büyürken şirket neden zorlanabilir?
Bir şirket FAVÖK’ünü büyütürken aynı anda nakit baskısı yaşayabilir. Bunun tipik nedeni büyümenin işletme sermayesi tüketmesi veya yatırım harcamalarının artmasıdır. Örneğin satış ve FAVÖK yükselirken müşteri vadeleri uzuyor, stoklar büyüyor ve yeni kapasite yatırımı yapılıyorsa şirketin finansman ihtiyacı hızla artabilir. Bu nedenle yönetim sunumlarında FAVÖK’ün yanına en az üç gösterge koymak yararlıdır: faaliyetlerden nakit akışı, yatırım harcaması ve net borç gelişimi. Böylece operasyonel performansın gerçek finansal dayanıklılığa dönüşüp dönüşmediği görülür. FAVÖK güçlü bir gösterge, fakat tek başına sonuç değildir.
Uygulamaya dönüştürün
Yönetim açısından FAVÖK’ü tek başına hedeflemek yerine “FAVÖK’ten nakde geçiş” köprüsünü izlemek gerekir. FAVÖK’ten işletme sermayesi ihtiyacı, yatırım harcaması, vergi ve finansman ödemeleri çıkarıldığında şirketin gerçek nakit yaratma kabiliyeti daha net görünür. Özellikle kredi ve şirket değerleme görüşmelerinde bu köprü, operasyonel başarının finansal dayanıklılığa dönüşüp dönüşmediğini açıklamak için oldukça kullanışlıdır.
Pratik kontrol listesi
- FAVÖK marjı trendi
- Tek seferlik gelir/gider ayıklaması
- İşletme sermayesi değişimi
- Yatırım harcaması ihtiyacı
- Borç servisi takvimi
- Serbest nakit akışı
- Sektör emsalleri